De barcodescanner "CueCat™"

De nieuwste aanwinst van de Apple Club Eindhoven: een barcodescanner. Geen echt professioneel model, maar een eenvoudige "CueCat": een simpele handscanner, bijna speelgoed, die enkele jaren geleden door de firma Digital Convergence op de merkt werd gebracht. Veel goedkoper kon niet: de CueCatwerd in de VS in 2000 gratis verstrekt via de filialen van Radio Shack, en kon op elke Windows-computer met PS/2 of USB-aansluiting worden aangesloten. Het idee was onder meer, dat in tijdschriften en folders barcodes konden worden afgedrukt, die dan door lezers en (aspirant)klanten konden worden ingescand. Het voordeel voor de consument: minder webadressen met de hand intikken. Het voordeel voor het bedrijfsleven: men kon op deze manier eenvoudig(er) volgen, wie welke webpagina's bezocht. Daartoe waren de CueCats voorzien van een serienummer, en kon je de CueCat alleen krijgen als je allerlei persoonlijke gegevens opgaf.

Anno 2004 kunnen we wel zeggen dat niet alles is verlopen zoals die firma Digital Convergence had voorzien. Weliswaar werden er honderdduizenden CueCats gefabriceerd en uitgedeeld, maar de financiële resultaten bleken ernstig tegen te vallen. Ook vanuit privacy-overwegingen kwamen er nogal wat negatieve reacties. Uiteindelijk besloot Digital Convergence in maart 2002 de activiteiten op te schorten. Het bedrijf bestaat overigens nog steeds, getuige de website die belooft: "The patents and technology created by DigitalConvergence will again be available for business and consumer use."

Of die voorspelling uitkomt is koffiedik kijken. Wat wel zeker is: er zijn zeker 1 miljoen CueCats uitgedeeld. Het plan van Digital Convergence was zelfs om voor eind 2001 zo'n 50 miljoen exemplaren verspreid te hebben - of dat gelukt is, mag je wel betwijfelen. Die CueCat was geen gewone barcodescanner. Het apparaatje scande barcodes, maar gaf die niet rechtstreeks aan de computer door. De code werd gecombineerd met het serienummer van de scanner, en bovendien versleuteld doorgegeven, zodat Digital Convergence via de website te weten kwam door wie de code gescand was. Nadat Digital Convergence de activiteiten stopzette waren al die scannertjes daarom in feite volkomen nutteloos, zonder de website en de database van dit bedrijf. Of toch niet?

Er zijn in de loop van de tijd heel wat CueCats, al dan niet in protest tegen de privacy-gevoelige activiteiten van Digital Convergence, vernietigd. Maar al direct na het verschijnen van de CueCat hadden ook allerlei mensen het apparaatje opengemaakt en bestudeerd. Ook de Windows-software die er bij geleverd werd is uitgebreid ontleed. En al snel ontdekte men, dat het mogelijk was om óf de hardware, óf de software, te veranderen zodat de CueCat toch nog nuttig gebruikt kon worden; namelijk als een standaard barcodescanner, zoals die in winkels en magazijnen al tientallen jaren gebruikt wordt. Het exemplaar dat de Apple Club Eindhoven heeft aangeschaft, is zo'n aangepast exemplaar. In de Verenigde Staten zijn deze, min of meer in een grijs circuit, te koop.

Software is niet nodig: de scanner geeft de ingescande barcode rechtstreeks door alsof het nummer met de hand ingetikt wordt. U kunt de CueCat gewoon inpluggen op een vrije USB-poort. Als u een code (succesvol) scant, wordt de code rechtstreeks doorgegeven naar het op dat moment actieve programma, op de plaats waar op dat moment de cursor staat.

Wat kunt u er mee?

Zoals al gezegd, het is een barcodescanner. Er bestaan overigens tientallen of honderden soorten barcodes, die zeker niet allemaal herkend zullen worden. In dat opzicht blijft het gewoon proberen. De meestgebruikte types barcodes (zoals UPC-A, UPC-E, EAN-13, EAN-8, ISBN met supplement, UPC-E met supplement) worden in ieder geval wél herkend. Dit zijn de typen barcodes zoals die op de meeste verpakkingen in de winkel afgedrukt staan. Ook de standaardcodes op CD's, DVD's en boeken worden herkend. Daarbij moet de barcode wel conformeren aan de officiële normen qua formaat, contrast en drukkwaliteit. De ervaring leert dat er bij CD's en DVD's in dat opzicht nog wel 'ns wat wordt afgeprutst. Maar in de meeste gevallen is de barcode goed af te lezen, óók dwars door transparant kunststof hoesjes en doosjes heen. Afhankelijk van de codering kan de code uit cijfers, letters en/of leestekens bestaan.

Wat heeft u daar aan?

Dat hangt er vanaf. Maar u kunt bijvoorbeeld denken aan het bewaren van gegevens voor uw (inbraak)verzekering. De barcodes op de meeste producten of productverpakkingen zijn unieke kengetallen, waarin het artikel en de leverancier zijn vastgelegd in een reeks cijfers. U kunt de barcode (precies zoals in een winkel) dus gebruiken om snel "inventaris op te maken". Probleem daarbij is wel, dat deze barcodes nergens centraal en openbaar zijn vastgelegd. Maar met name bij (nieuwere) boeken, CD's en DVD's is dit probleem wat minder groot, omdat de meeste grote "boekensites" zoals Amazon.com en Bol.com, met barcodes werken en u daar ook op barcode kunt zoeken. Kortom: wie een reeks productcodes bijeen heeft gescand, kan met wat moeite meestal wel alle gegevens over een product bij elkaar zoeken. U kunt dat opzoeken, en ordenen helemaal met de hand doen - maar u kunt natuurlijk ook één van de vele beschikbare programma's voor dit doel gebruiken!

De fabrikant ReaderWare bijvoorbeeld heeft hiervoor zelfs een drietal programma's (voor respectievelijk boeken, video's en audio-cd's) gemaakt, die beloven dit proces te vergemakkelijken. Deze programma's zijn 30 dagen gratis uit te testen, en hoewel het automatisch opzoeken van titelgegevens geen succes lijkt (het duurt erg lang en veel Europese titels worden niet herkend), hebben deze programma's uitgebreide databasemogelijkheden die mogelijk toch interessant zijn.

Verder is er de firma Bruji.com, die een tweetal goedkope (shareware) programma's heeft die vergelijkbaar zijn: Bookpedia en DVDpedia. Helaas (nog) geen versie voor CD's (maar wat let u om het bedrijf er om te vragen?).

Ook is er "Delicious Library", een programma dat goede kritieken kreeg van de ArsTechnica website. Tenslotte zijn er ook nog Chronopath Library, IntelliScanner Collector, Booxter, DVDCollector, iMedia, DVD Cache, en DVD Shelf X. Het vergelijken van alle functies, prijzen en mogelijkheden valt buiten het bestek van deze 'gebruiksaanwijzing', maar we houden ons aanbevolen voor uw goede en slechte ervaringen.

Tips

• In veel gevallen lukt het scannen beter als u van rechts naar links scant; u hoeft niet bang te zijn dat het getal van de code dan omgekeerd wordt.
• De scanner geeft na het lezen van de code automatisch een return (dus als u bijv. in Excel werkt, gaat de cursor 'vanzelf' naar de volgende cel).
• U kunt er vanuit gaan, dat het getal juist is. De meestgebruikte barcodes bevatten een "checksum", een controlegetal waardoor de scanner kan zien dat de gescande code juist is. Een onjuiste code zal hij niet doorgeven. Zo is bijv. "8722200951563" de barcode van 2 liter Bar-le-duc bronwater. De 3 is hier het controlegetal. Een barcode zoals "8722200951564" kan daarom nooit juist zijn, en de scanner zal deze daarom niet doorgeven.
• Het apparaat werkt met het (rode) licht van een of twee behoorlijk felle LED's. Enige voorzichtigheid is hier wellicht niet overbodig, de CueCat is geen speelgoed voor kleine kinderen of huisdieren.
• Wellicht ook omdat er geen laser in het apparaat zit, moet u de barcodes wel min of meer "aanraken" met de scanner, ongeveer alsof het een merkstift o.i.d. is. Meestal is het geen probleem als de code onder een transparant hoesje of doosje zit.